Chậu A Nụ là một hoàng thân Lào được vua Xiêm La đưa về Băng Cốc nuôi dưỡng từ nhỏ với hi vọng biến A Nụ thành vua bù nhìn Lào, lệ thuộc Xiêm. Năm 1795, vua Xiêm phong A Nụ là Thái tử Lào và cấp cho 20.000 quân để đánh chiếm lại những vùng đất của Lào đang bị Mianma chiếm giữ. Năm 1802, A Nụ chiếm lại được Xiêng Xển, 2 năm sau (năm 1804) chiếm được Xiêng Mai. Năm 1804, A Nụ được vua Xiêm phong làm quốc vương Viêng Chăn. Là một người yêu nước, A Nụ luôn luôn mong mỏi xây dựng một nước Lào độc lập, tự do, do vậy bề ngoài chịu phục tùng Xiêm nhưng A Nụ vẫn khéo léo bí mật khôi phục, xây dựng lực lượng của mình làm vua Chăm Pasắc - một vị trí chiến lược quan trọng của Lào. Ông cũng tìm mọi cách tập hợp, thống nhất lực lượng quý tộc Lào trong mặt trận chung, thống nhất nhằm đấu tranh chống lại sự lệ thuộc Xiêm khi có thời cơ.

    Năm 1827, nhân dịp vua Xiêm qua đời, nước Xiêm đang gặp nhiều khó khăn, lại thêm có sự can thiệp, tấn công vào Băng Cốc của Anh, Chậu A Nụ đã quyết định khởi sự tiến hành công cuộc giành độc lập. Chậu A Nụ đã thống lĩnh 8000 quân tinh nhuệ, tiến vào đất Xiêm và khẩn trương tiến quân về hướng Băng Cốc. Do sự phản bội của phó vương Titxa, vua Xiêm biết trước kế hoạch hành quân của A Nụ và chủ động đối phó, phản công lại. Quân Xiêm ồ ạt tấn công Chămpasắc rồi tràn vào đất Lào. Chậu A Nụ phải lui về phòng thủ trên hai bờ sông vùng Viêng Chăn. Nhưng rồi tuyến phòng thủ Viêng Chăn vỡ, A Nụ phải rời Viêng Chăn về Mườn Phuôn, sau đó chạy sang Nghệ An (Việt Nam). Ngày 18-5-1827, quân Xiêm lọt vào Viêng Chăn và tàn phá tan hoang kinh thành.

     Chậu A Nụ không từ bỏ ý đồ giành nền độc lập. Ngày 1-8-1827, được sự giúp đỡ của vua Minh Mạng, A Nụ đã kéo quân trở về Lào và chiếm lại được Viêng Chăn, đuổi quân Xiêm về bên kia biên giới.

     Với dã tâm chiếm bằng được Lào, Vua Xiêm đã huy động đại quân tấn công Viêng Chăn. Do lực lượng quá chênh lệch, một lần nữa, A Nụ phải lui về Mường Phuôn phòng vệ. Nhưng lần này thủ lĩnh Mường Phuôn vì lợi ích ích kỷ đã phản bội, bắt giữ ông và nộp cho quân Xiêm lĩnh thưởng. Ngày 15-1-1829, Chậu A Nụ cùng gia quyến bị áp giải về Băng Cốc. Sau khi bị tra tấn cực hình và từ chối mọi sự dọa dẫm, mua chuộc, ngày 23-1-1829, Chậu A Nụ đã bị sát hại, năm đó ông 62 tuổi.

    Chậu A Nụ đã anh dũng hy sinh, nhưng tên tuổi và sự nghiệp của ông đấu tranh vì nền độc lập tự do của một nước Lào thống nhất, tự chủ còn sống mãi trong lòng mỗi người dân Lào yêu nước.

                                                                                                                  suutam