Gốc > Bài viết :Nhân vật Lịch sử Thế giới >

Phuriê (1772-1837)

Saclơ Phuriê (Charles Fourier) - nhà triết học và kinh tế học Pháp, nhà xã hội chủ nghĩa không tưởng.

Phuriê là con một nhà buôn. Khi còn nhỏ, Phuriê giúp việc bán hàng đã thấy chủ hàng dùng những thủ đoạn lừa dối khách hàng, nên ông chán ghét nghề buôn. Sau khi cha mất, ông được hưởng gia tài và làm chủ một xí nghiệp, nhưng chẳng bao lâu ông phá sản. Ông làm nhân viên cho một hiệu buôn.

Ông viết một số tác phẩm, công kích kịch liệt chế độ tư bản, chỉ rõ rằng trong xã hội tư bản, sự thừa thãi của cải ở cực này nhờ sự nghèo khổ ở cực kia. Chủ nghĩa tư bản làm què quặt con người, đàn áp tư tưởng, tình cảm và ước vọng nhân dân. Ông phê bình, chỉ trích chế độ tư bản xây dựng trên sự cạnh tranh, sản xuất vô tổ chức, không có kế hoạch; việc mâu thuẫn, xung đột nhau về quyền lợi giữa các giai cấp đã gây ra những ác ý đối với nhau. Phuriê cho rằng chế độ tư bản phải được thay thế bằng một chế độ xã hội cao hơn - chế độ xã hội chủ nghĩa. Xã hội tương lai được tổ chức theo hình thức công xã (Phalănggiơ), trong đó mọi người sống trong cộng đồng, lao động được tiến hành theo kế hoạch, mỗi người đều biết nhiều nghề và làm nghề nào mình thích thú, do đó lao động là nhu cầu niềm vui đối với con người. Nhưng ông cho là vẫn phải kinh doanh theo lối tư bản, có nghĩa là vẫn bảo tồn lợi tức cho giai cấp tư sản. Theo ông, thì sản phẩm bán ra, dành một phần để mua lương thực, thực phẩm cung cấp cho toàn công xã, còn lại những người lao động và kỹ thuật được hưởng 2/3, còn 1/3 dành cho các nhà tư bản bỏ tiền vào việc xây dựng công xã.

Cũng như những nhà xã hội chủ nghĩa không tưởng khác, Phuriê không nhận thức được vai trò lịch sử của giai cấp vô sản và chống lại cách mạng bạo lực. Ông tưởng rằng có thể tổ chức xã hội chủ nghĩa tương lai bằng con đường tuyên truyền hòa bình. Trong nhiều năm, ông hướng về những người giàu có kêu gọi họ cấp tiền để tổ chức công xã, nhưng ông đã thất bại.

Mặc dầu học thuyết của ông có nhiều hạn chế nhưng tư tưởng của Phuriê có ảnh hưởng lớn đến sự phát triển tư tưởng xã hội chủ nghĩa sau này.

                                                                                        Suu tam


Nhắn tin cho tác giả
Trần Quang Hào @ 18:15 30/08/2009
Số lượt xem: 1992
Số lượt thích: 0 người
 
Gửi ý kiến